Më 13 janar kalendari Kishtar përkujton Shën Hilarin e Puatjesë, ipeshkëv e dijetar i Kishës.

(13.01.2011 RV)Sot më 13 janar kalendari Kishtar përkujton festën e shën Hilarit të Puatjesë, ipeshkëv doktor i kishës, një figurë e madhe e mendimit teologjik, mbrojtës i palodhshëm i të vërtetave të fesë së krishterë, luftëtar i patrembur i herezive fetare të kohës së vet. Shën Hilari i quajtur “Athanasi i Perëndimit”, ipeshkëv i Puatjesë, në vitin 353 u bë mbrojtës i flakët i Koncilit Kishtar në Nike që luftoi herezinë ariane. Vepra e tij më madhe mbetet “De Trinitate” – “Mbi Trininë Shenjte”.
Hilari, i lindur në Puatje të Francës rreth vitit 315, ishte pagan që kërkonte me etje dritën e nevojshme për të gjetur kuptimin e jetës. Kërkimin e nisi në doktrinat neoplatonike, për të arritur, më pas, tek Bibla, tek krishtërimi, tek drita. Pronar fisnik tokash, i martuar e me një vajzë, pas pagëzimit u zgjodh ipeshkëv i Puatjesë.
Luftoi herezinë ariane, duke shkruar disa vepra, më e famshmja e të cilave është ‘De Trinitate’. Në këtë vepër ipeshkvi shenjt mbrojti në mënyrë të pakundërshtueshme besimin në Trininë e në Hyjninë e Krishtit. Shkroi edhe komente të shquara të Psalmeve e të Ungjillit sipas Mateut. Por, me që arianët ishin nën mbrojtjen e perandorit Kostanci, i cili i miratoi vendimet e sinodit arian, mbajtur në vitin 356 në Béziers, ipeshkvi i Puatjesë u internua në Frigji, ku kaloi katër vjet.
Edhe gjatë këtyre vjetëve vijoi t’i thellonte studimet: mësoi greqishten, zbuloi veprat e Origjenit dhe gjithë prodhimin e Etërve lindorë, duke siguruar, kështu, një dokumentim të dorës së parë për librin ‘De Trinitate’ që i dha titullin Dijetar i Kishës. Është traktati më i rëndësishëm e më i thellë që ishte shkruar deri asokohe mbi dogmën kryesore të fesë së krishterë.
E nuk u mjaftua me kaq: nga internimi, sulmoi me guxim të jashtëzakonshëm atë që ia kishte në dorë vetë jetën, perandorin Kostanci, duke e kritikuar ashpër pse pretendonte të sundonte edhe Kishën e pse përzihej në diskutimet teologjike e në punët e brendshme të disiplinës kishtare, të cilat nuk i takonin.
Posa u rikthye në seli, ipeshkvi guximtar rifilloi veprimtarinë baritore. Pati si bashkëpunëtor ipeshkvin e ardhshëm të Turit, Shën Martinin. Vdiq në vitin 367. Mbeti në kujtesën e Kishës si polemist i mprehtë e guximtar, por edhe si Atë e Bari i vërtetë i grigjës që i qe besuar.
Njerëzor në luftë e më se njerëzor në fitore, mbrojti gjithnjë ipeshkvijtë që e pranonin gabimin, duke u njohur edhe të drejtën të vijonin drejtimin e selive të tyre. Piu IX e shpalli ‘Doktor i Kishës’. Emri Hilar vjen nga latinishtja e do të thotë ‘gëzim’. Simboli i shenjtit është shkopi baritor.